Afhangende vanuit watter hoek jy daarna kyk, word die jagter of as “vernietiger” van die omgewing voorgehou of as iemand wat ‘n “belangrike” (selfs “kritiese”) rol speel as bewaarder van die omgewing. Hierdie debat (dit kan selfs as ‘n konflik voorgehou word) is een van die belangrike debatte van ons tyd en verdien bepaald meer aandag.

Onlangs by ‘n CHASA Raadsvergadering het die organisasie homself verbind tot die konsep van “Blou aarde” waarin die jagter as ‘n bewaarder voorgestel word en dat hierdie konsep die ideologiese grondslag moet verskaf vir die bevordering van die beeld van die jagter en om ook ‘n trust hiervoor in die lewe te roep. Dit is veral om ‘n ideologiese teenvoeter te vind vir die Groenbeweging en sy aktiwiteite wat wêreldwyd besig is om toe te neem en in momentum op te bou. Die Groenes bedreig nie net die beeld van die jagter as bewaarder nie, maar is ook regstreeks of onregstreeks deel van die kontensieuse gesprek oor wapens en wapenbesit wat baie jagters wêreldwyd rooi onder die boordjie het. Ten einde die debat (konflik) in oënskou te neem, moet ‘n rekonstruksie van die Groendenke eers gemaak word.

- Die Groenperspektief

Die organisasie “Greenpeace” is ‘n niewinsgewende organisasie met ‘n teenwoordigheid in 40 state in Europa, die Amerikas, Asia en die Stille Oseaangebied. Greenpeace het tydens 1971 in Kanada ontstaan en funksioneer sonder staats- en regeringsfondse terwyl die organisasie staatmaak op die ondersteuning van individue en nie-staatsorganisasies. Navorsing, “lobbying”, stille diplomasie en hoë profiel nie-gewelddadige konflik word as strategie aangewend deur Greenpeace (en sy 2,8 miljoen ondersteuners) ten einde die bio-diversiteit van die aarde te beskerm met spesifieke fokus op sake soos:

• Aksies teen klimaatsverandering.
• Die beskerming van oseane en (reën) woude.
• Die bevordering van volhoubare handel.
• Aktiwiteite word geïnisieer teen:
  ** Walvisjag (Dit was onlangs in die nuus).
  ** Kernkrag en wat hiermee saamgaan.
  ** Toksiese chemikalieë.

Die Groenbeweging se filosofie word goed saamgevat met die volgende stelling:

“When the last tree is cut, the last river poisoned, and the last fish dead, we will discover we can’t eat money...”

Daar bestaan by my min twyfel dat daar ook bepaalde meriete in bogenoemde perspektief bestaan en dat so ‘n organisasie ‘n plek het wat (as ons jagters eerlik wil wees) vorentoe net kan versterk. Bykans almal is vandag bewus van klimaatsverandering, die uitwissing van spesies oorbevolking en talle ander “groen sake”. Die simpatie wat bestaan vir die Groenbeweging en hul inisiatiewe hang ook ten nouste saam met die beskouings wat bestaan oor menseregte en die filosofie van leef en laat leef.

Hierteenoor het die Jagter oor talle eeue heen die beeld ontwikkel van die “gewelddadige omgewingsplunderaar” wat bydra tot die vernietiging van die “Groen aarde” en wat alles daarmee geassosieer word. Een van die grootste uitdagings van die georganiseerde jagindustrie is dan ook om hierdie beeld te besweer en in die regte perspektief te plaas – ‘n poging wat dikwels afgemaak word as pogings van die “gun lobby” om hul voorregte tot omgewingsvernietiging in stand te hou. Dit vorm dan die agtergrond vir CHASA se inisiatief om die “Blue Earth” konsep van stapel te stuur ten einde die beeld van die jagter as bewaarder te bevorder. Hierdie perspektief, voorgehou as die Blou perspektief, het raakpunte met dié van die Groen-perspektief, maar verskil ook in belangrike opsigte.

- Die Blouperspektief

Die Blouperspektief (soos wat die geval is met die groen-perspektief),
ondersteun die gedagte van bewaring. Alle organisasies van CHASA, asook diegene met wie daar ooreenkomste is binne die groter jagindustrie, is verbind tot omgewingsbewaring. Die basiese filosofie is dat jaggeleenthede een van die uitkomstes van goeie bewaring is en die feit dat daar gejag word, maak die wildbedryf ekonomies volhoubaar wat die voortbestaan hiervan verseker. Hierdie beskouing berus op ‘n aantal veronderstellings naamlik:

• Volhoubaarheid is slegs moontlik wanneer dit ook ekonomies verseker kan word. (Kommersialisering is ‘n voorvereiste vir volhoubaarheid).
• Dit gaan oor volhoubare ontwikkeling waarin die jagter en die groter jagindustrie belangrike skakels in die groter waardeketting is.
• Die jagter ‘n belangrike rol kan en moet speel om kritiese balanse tussen mens en natuur te verseker.
• Jagaktiwiteite een van die belangrikste waarborge is vir die voortbestaan van wildlewe binne die natuur.
• Met groeiende bevolkingsgetalle in groot dele van die wêreld, patrone van onstabiliteit en klimaatsverandering (om net enkele sake te noem), is die natuur toenemend onder bedreiging en moet daar telkens na nuwe ekonomiese wyses gesoek word in belang van mensontwikkeling en oorlewing. Die wildbedryf en aanverwante sektore bevorder nie net alleen eko-toerisme nie, maar in samehang met jagtersaktiwiteite verseker ‘n bron van inkomste wat nie net werkgeleenthede verseker nie, maar ook investering in die natuur en wildbedryf bevorder wat op sy beurt weer bydra tot volhoubaarheid. Hierdeur lewer die jagbedryf ‘n bydrae om aan talle mense ‘n ekonomiese heenkome te bied – heel dikwels met geld vanaf die ryk Noordelike halfrond van die wêreld.
• Teen die agtergrond van bogenoemde perspektief is die jagter en die jagindustrie ‘n ekonomiese bron wat ontsluit moet word, nie net in belang van die natuur en natuurlewe nie, maar ook in terme van volhoubare sosiale ontwikkeling. Die jagter word sodoende ‘n belangrike skakel in die waarde ketting wat daartoe bydra dat mens en dier in harmonie met mekaar kan saamleef. Anders as die konflikmodel van die Groenbewegings, laat die Blouperspektief dus ruimte vir balans deurdat die natuur enersyds beskerm en bewaar word, maar dat daar terselfdertyd vanuit hierdie bewaringspraktyk patrone van sosiale ontwikkeling en ekonomiese volhoubaarheid bevorder word. Kortom, die jagbedryf word ‘n instrument vir mensontwikkeling!
• Die jagter kan ook verder ‘n belangrike rol speel om kritiese balanse tussen mens en die natuur te verseker veral waar daar oorbevolking navore kom soos wat tans die geval is met die Olifantbevolking in Suider Afrika. Die argument is dus gewoon dat hierdie oorbevolking deur oordeelkundige jagpraktyke ‘n belangrike bron van inkomste is (dus bydra tot ekonomiese volhoubaarheid) wat aanwendbaar is vir sosiale- en mens ontwikkeling in baie gebiede wat ekonomies en andersins swaarkry. Jagaktiwiteite kan dus gesien word as ‘n belangrike instrument om sosiale en ekonomiese opheffing te bewerkstellig en by te dra tot regeringsteikens (byvoorbeeld ASGISA teikens) ten opsigte van werkverskaffing en ekonomiese groei wat in die vooruitsig gestel word.
• Vanuit bogenoemde volg dit dat die aktiwiteite van die Jagindustrie ‘n belangrike waarborg is vir die voortbestaan van wildlewe binne die natuur maar ook mensontwikkeling in die algemeen. Die vraag is eenvoudig: Het die kommersialisering van die wildbedryf die afgelope dekades bygedra tot wildgetalle en natuurbewaring in die algemeen, of nie? Die antwoord is myns insiens voor die hand liggend naamlik die bydrae is ongekend, maar kan met goeie bestuurspraktyke verder verbeter word om ‘n nog groter bydrae tot volhoubare ontwikkeling te lewer.

Dit is egter van kernbelang dat die jagbedryf en groter industrieë hul beeld be-
vorder deur meer klem te lê op die toepassing van etiese jagpraktyke. Slegs dan sal daar werklik ‘n behoorlike teenvoeter gevind kan word vir die groeiende inisiatief van die Groenbewegings. Alle jagters en ander lede van die bedryf het ‘n plig en verantwoordelikheid om die Blouperspektief wêreldwyd te laat inslag vind.

Die “Blou-aarde” inisiatief van CHASA waarin “volhoubare benutting” vooropgestel word, verdien die ondersteuning van elke organisasie binne die Jagindustrie en is definitief ‘n voorwaarste stap.

Laat die jagters van Suid Afrika daarvan werk maak om in ooreenstemming met die Blouperspektief die natuur so aan te wend dat mens, dier en plant maksimaal hierdeur bevoordeel word.

Prof Andre Duvenhage
Navorsingdirekteur
Fokusarea 7.2 : Volhoubare Sosiale Ontwikkeling
Noordwes Universiteit
Potchefstroom
2520

Tel: 018 299 1750
Faks: 018 299 1776
E-pos: Andre.Duvenhage@nwu.ac.za